5 Zeker zijn van schone energie

We moeten onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen (kolen, olie en gas) verminderen en vaart maken met de omschakeling naar energiebronnen waarmee we geen broeikasgas produceren: zon, wind, aardwarmte, biovergisting, etc.

Klimaatverandering is een feit. Maar we kunnen veel doen om verdere opwarming te beperken. We moeten onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen (kolen, olie en gas) verminderen en vaart maken met de omschakeling naar energiebronnen waarmee we geen broeikasgas produceren: zon, wind, aardwarmte, biovergisting, etc. Die zijn soms duurder, zeker in de aanloop- en ontwikkelingsfase. Maar wie ze om die reden afwijst, suggereert ten onrechte dat we een keuze hebben.

Eerlijk delen

Voor de Partij van de Arbeid is het belangrijk dat de baten en de lasten van de energietransitie eerlijk verdeeld worden, zodat deze een bijdrage levert aan het verminderen van de tweedeling. Zonnepanelen en warmtepompen bijvoorbeeld vereisen flinke investeringen – ook mensen die dat niet kunnen opbrengen moeten kunnen profiteren van de lagere energierekening die dit oplevert. Om inwoners te helpen hun woningen energieneutraal te maken via een provinciaal duurzaamheidsfonds. Wie daar – tegen zachte voorwaarden – van leent om de nodige investeringen in zijn huis te doen, kan die lening aflossen met wat hij jaarlijks op de energierekening bespaart. Het liefst sluiten we aan bij bestaande initiatieven van gemeenten, die vaak al dergelijke leningen of subsidies verstrekken. Het fonds kan wat ons betreft ook ingezet worden om asbest van daken te verwijderen en te vervangen door bijvoorbeeld zonnepanelen. Ook ondersteunen we loketten waar je terecht kunt met vragen over het energiezuinig maken van je woning. Nieuwe woningen worden zo gebouwd dat zij energieneutraal zijn (“nul op de meter”), zonder gasaansluiting.

Geen fossiele brandstoffen

De provincie Utrecht heeft zich tot doel gesteld om in 2040 volledig klimaatneutraal te zijn. Dat betekent dat we heel snel en heel veel moeten investeren in schone energiebronnen. Aardgas hoort daar niet, of zeer beperkt bij. Het is weliswaar schoner dan kolen en olie, maar uit Groningen willen we het niet meer halen vanwege het aardbevingsgevaar en andere landen die het kunnen leveren hebben soms beleid waar we liever niet van afhankelijk willen zijn vanwege leveringszekerheid. In fossiele energie wil de PvdA niet meer investeren, dus geen proefboringen naar schaliegas en geen gaswinning bij Woerden. Wij zetten in op hernieuwbare, niet-vervuilende energiebronnen. Dat is ook niet alleen gunstig voor de luchtkwaliteit en gezondheid van iedereen, het is ook economisch de verstandigste keuze: de energietransitie levert banen op, juist voor praktisch geschoolden en verlaagt ook nog eens de energierekening voor zowel huishoudens als bedrijven.

Wind en zon

Om in 2040 echt klimaatneutraal te kunnen zijn, moeten er meer windmolens en zonneparken in Utrecht komen. De provincie neemt hierin de regie. Wij hebben in het klimaatakkoord van 2013 tussen Rijk en provincies afgesproken dat in Utrecht 65,5 megawatt aan windenergie wordt opgewekt in 2020. Amper de helft van deze doelstelling is nu bereikt, en dit terwijl wij de kleinste opgave hebben van alle provincies. Onze doelstelling is dat in 2023 tenminste 16% duurzame energie wordt opgewekt. De ambities moeten flink omhoog want op dit moment staat de teller voor Utrecht op een schamele 3%. De provincie maakt concrete afspraken met de regio’s op het gebied van hernieuwbare electriciteitsproductie om met wind, zon, biomassa en geothermie de doelstelling van 16% te realiseren. Windmolens op land blijven nodig om onze doelstellingen te halen. We willen dat de provincie actief stuurt op windmolens in coöperatieverband: op die manier profiteren omwonenden mee van de opbrengsten, wat niet meer dan redelijk is. Wij juichen bewonersinitiatieven toe op het gebied van duurzame energie Er ligt dan een eerste basis voor draagvlak in de omgeving. Daarnaast moet er een plan komen voor de aanleg van zonneparken en de voorwaarden waaronder die mogelijk zijn. Ook aardwarmte (geothermie) is een interessante en schone manier om in onze energiebehoefte te voorzien, de mogelijkheden moeten verder worden onderzocht. De provincie neemt daarnaast de regie in de aanleg van een warmtenetwerk, waarbij de restwarmte van bedrijven wordt gebruikt voor de verwarming van woningen en kantoren. Proeven met biovergisting van bijvoorbeeld bermmaaisel worden ondersteund, evenals het opslaan van koude en warmte in het oppervlaktewater. Ook zien we een rol voor de provincie weggelegd bij het reguleren van het energienetwerk: productie en consumptie van schone energie bij voorkeur zo dicht mogelijk bij elkaar, zodat er geen dure dikke transportkabels moeten worden aangelegd. We steunen initiatieven die zorgen voor opslag van energie zoals het gebruik van batterijen (bv van elektrische auto’s), zodat vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten en piekbelasting van het net wordt voorkomen.

Dit is wat de PvdA wil in de periode 2019-2023:

  • Een duurzaamheidsfonds om inwoners te helpen bij het duurzaam maken van hun woning, bij voorkeur samen met gemeenten of het rijk.
  • De ambitie van 16% duurzame energie in 2023 vastleggen in afspraken per regio met de gemeenten.
  • Alleen nog energieneutraal bouwen, zonder gasaansluiting.
  • De provincie is regisseur van de aanleg van warmtenetwerken voor het gebruik van restwarmte.
  • De provincie is regisseur van de bouw van windmolens en zonneparken in coöperatieverband. De provincie steunt experimenten en pilots om alternatieve energiewinning te stimuleren.